Słownik

Białe certyfikaty świadectwa potwierdzające zaoszczędzenie określonej ilości energii w wyniku realizacji inwestycji służących poprawie efektywności energetycznej.

Bilans mocy czynnej – równoważenie bieżącego zapotrzebowania na energię elektryczną z dostawami tej energii w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym.

CCS (ang. Carbon Capture and Storage) – technologia wychwytywania, transportu i geologicznego składowania dwutlenku węgla.

Ciepło sieciowegorąca woda wytwarzana w skojarzeniu z energią elektryczną. Przepływające przez instalacje ciepło wykorzystywane jest na potrzeby centralnego ogrzewania oraz ciepłej wody użytkowej.

Elektrownie bezodpadowe – elektrownie, których użytkowanie nie powoduje powstania odpadów (np. ubocznych produktów spalania), lub odpady te będą przetwarzane na inne użyteczne produkty (np. żwiry) stosowane także przez inne gałęzie przemysłu (np. budownictwo).

Energetyka prosumencka – wytwarzanie energii elektrycznej, przede wszystkim na potrzeby własne, na małą skalę, z instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii. Gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa, które się tego podejmują, nazywane są prosumentami, czyli jednocześnie odgrywają rolę producenta i konsumenta energii.

Europejski System Handlu Emisjami (European Union Emission Trading System– EU ETS)– system EU ETS obejmuje ponad 11 tys. elektrowni i zakładów produkcyjnych w 27 państwach członkowskich UE, a także w Chorwacji, na Islandii, w Liechtensteinie i Norwegii. System działa na zasadzie „limit i handel”. Łączna wielkość emisji gazów cieplarnianych, które mogą być emitowane rocznie przez elektrownie, fabryki i inne przedsiębiorstwa objęte systemem, podlega limitom ustalonym na poziomie unijnym. W ramach tego europejskiego limitu firmy otrzymują lub nabywają uprawnienia do emisji, które mogą odsprzedawać.

Fotowoltaika – dziedzina nauki i techniki zajmująca się przetwarzaniem energii promieniowania słonecznego na energię elektryczną przy wykorzystaniu zjawiska fotowoltaicznego, które zachodzi w ogniwach fotowoltaicznych (solarnych), tworzących panele solarne.

Główne Punkty Zasilania (GPZ)– stacje transformatorowe, które zamieniają wysokie lub średnie napięcie na napięcie niskie: 230 V. Zasilają one w energię elektryczną jedno lub kilka miast; przeważnie rozlokowane są poza obszarem miejskim. Do GPZ dochodzą napowietrzne linie wysokiego napięcia (WN) np. 110 kV (110 tysięcy woltów) lub średniego napięcia(SN) 15kV (15 tysięcy woltów). W samym GPZ za pomocą transformatorów (urządzenia transformujące energię elektryczną) zamieniają wysokie lub średnie napięcie na napięcie niskie (nn) 230V, które jest rozdzielane i następnie kablami doprowadzane do naszych domów.

Inteligentne opomiarowanie (ang. smart metering) – kompleksowy, zintegrowany system informatyczny obejmujący inteligentne liczniki energii elektrycznej odbiorców energii, infrastrukturę telekomunikacyjną, centralną bazę danych oraz system zarządzający. Inteligentne systemy pomiarowe umożliwiają dwukierunkową komunikację w czasie rzeczywistym systemów informatycznych z elektronicznymi licznikami energii elektrycznej zamontowanymi u klientów . Ponadto mogą automatyzować cały proces rozliczania odbiorców energii – od pozyskania danych pomiarowych przez ich przetwarzanie i agregację aż do wystawienia faktur.

ISO 14001 – jeden ze standardów ISO stosowany w zarządzaniu ochroną środowiska.

Kocioł fluidalny – kocioł do produkcji pary wodnej lub gorącej wody z paleniskiem wykorzystującym zjawisko fluidyzacji. Fluidyzacja polega na zawieszeniu rozdrobnionego paliwa w płynącym do góry strumieniu powietrza. Kotły takie stwarzają bardzo korzystne warunki do przebiegu reakcji chemicznych o dużych efektach cieplnych.

Konwencja Minamata w sprawie rtęcimiędzynarodowy traktat o ograniczeniu emisji rtęci do środowiska naturalnego, przyjęty podczas konferencji, która odbyła się w dniach 7–11 października 2013 r. Traktat apeluje do rządów państw o zapobieżenie zatruciom rtęcią w przyszłości.

Krajowy System Elektroenergetyczny – zbiór obiektów służących do pozyskiwania, przetwarzania, przesyłania i użytkowania energii wraz z ich funkcjonalnymi powiązaniami umożliwiający nieprzerwane dostarczanie energii elektrycznej na terenie kraju. W jego skład wchodzą podsystemy: wytwórczy, sieć przesyłowa, sieć dystrybucyjna.

Kruszywomateriał sypki pochodzenia organicznego lub mineralnego, stosowany głównie do produkcji zapraw budowlanych i betonów oraz do budowy dróg.

Mały trójpak energetyczny – aktualizacja Prawa energetycznego oraz niektórych innych ustaw której założeniem jest stymulowanie wzrostu konkurencji na polskim rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego, a także wdrożenie przepisów unijnych promujących wykorzystywanie energii ze źródeł odnawialnych. Celem nowelizacji jest również stworzenie wspólnego rynku energii elektrycznej i gazu oraz promowanie działań prokonsumenckich.

Najlepsza dostępna technologia (ang. Best Available Technology – BAT) – najbardziej efektywny oraz zaawansowany poziom rozwoju technologii i metod prowadzenia danej działalności. BAT wyznaczane są dla różnych gałęzi przemysłu. W energetyce stanowi on podstawę ustalania m.in. granicznych wielkości emisyjnych, które mają na celu eliminowanie lub, jeżeli nie jest to praktycznie możliwe, ograniczanie emisji i jej oddziaływania na środowisko jako całość.

Obszar „Natura 2000” – obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Unii Europejskiej, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych albo gatunków będących przedmiotem zainteresowania UE.

Odbiorca wrażliwyzgodnie z ustawą Prawo energetyczne odbiorcą wrażliwym energii elektrycznej jest osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, która jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej i zamieszkuje w miejscu dostarczenia energii elektrycznej.

Pakiet klimatyczny – pakiet energetyczno-klimatyczny składający się z sześciu projektów aktów prawnych, które umożliwią osiągnięcie ogólnych celów w zakresie przeciwdziałania zmianom klimatycznym. „3 x 20” – dyrektywa przyjęta przez Unię Europejską. Jej założenia to ograniczenie do 2020 r. emisji gazów cieplarnianych o 20 proc. w porównaniu z 1990 r., zwiększenie udziału źródeł odnawialnych w bilansie energetycznym do 20 proc. całkowitego zużycia energii średnio w UE w 2020 r. oraz podniesienie o 20 proc. efektywności energetycznej do 2020 r.

Pompa ciepłamechanizm, którego podstawowym zadaniem jest „transport” ciepła o niższej temperaturze do miejsca o wyższej temperaturze. Proces ten jest możliwy dzięki odpowiedniej konstrukcji pompy, która jest zaopatrzona w sprężarkę lub wymienniki.

Pompa ciepła gromadzi energię cieplną otrzymaną np. z powietrza lub z gleby, by oddać ciepło otoczeniu.

Projekt KIC InnoEnergy (Knowledge and Innovation Communities) – europejski komercyjny projekt wspierający rozwój innowacji w obszarze energetyki. TAURON Polska Energia jest jednym z sygnatariuszy umowy powołujące spółkę CC Poland Plus, która stwarza podstawy do funkcjonowania polskiego węzła Wspólnoty Wiedzy i Innowacji KIC Energy. Zadaniem polskiego węzła jest przede wszystkim prowadzenie badań i koordynacja działań w obszarze tzw. czystych technologii węglowych. Powstanie celowej spółki CC Poland Plus jest uwieńczeniem współpracy pomiędzy partnerami naukowymi a Grupą TAURON. W 2013 r. Grupa TAURON otrzymała Złoty Laur Innowacyjności w kategorii Górnictwo i hutnictwo za projekt „Przewoźna instalacja pilotowa do usuwania CO2 ze spalin”. Wyróżnienie to przyznawane firmom, które z powodzeniem wdrożyły najlepsze pomysły, rozwiązania i wynalazki, zapewniające im sukces gospodarczy. 

Przemysł energochłonny – obejmuje przedsiębiorstwa z branży chemicznej, metali nieżelaznych, stalowej, cementowej czy papierniczej, w których podczas procesów produkcyjnych wykorzystywane są znaczące ilości energii wraz ze zużyciem surowców m.in. węgla, koksu i gazu. Koszt zużycia tych nośników energii stanowić może w przedsiębiorstwach nawet kilkadziesiąt procent całościowego kosztu wytworzenia produktu gotowego.

Respect Index – indeks spółek odpowiedzialnych notowanych na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Ma na celu wyodrębnienie podmiotów zarządzanych w sposób odpowiedzialny i zrównoważony. Ponadto mocno akcentuje atrakcyjność inwestycyjną spółek, którą charakteryzują m.in.: jakość raportowania, poziom relacji inwestorskich czy ład korporacyjny.

SAIFI – wskaźnik przeciętnej systemowej częstotliwości przerw długich w dostawie energii. Jest to wskaźnik niezawodności, którego wartość stanowi liczba odbiorców narażonych na skutki wszystkich przerw w ciągu roku podzielona przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców.

SAIDI – wskaźnik przeciętnego systemowego czasu trwania przerw długich w dostawach energii elektrycznej, liczonych w minutach na odbiorcę. Jest to współczynnik niezawodności, którego wartość stanowi suma iloczynów czasu trwania przerwy w dostawie energii i liczby odbiorców narażonych na skutki tej przerwy w ciągu roku podzielona przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców przyłączonych do sieci.

Sieć elektroenergetyczna – zbiór przewodów elektrycznych i urządzeń powiązanych pod względem funkcjonalnym i połączonych elektrycznie, przeznaczonych do przesyłania, przetwarzania i rozdzielania na określonym terytorium wytworzonej w elektrowniach energii elektrycznej oraz do zasilania nią odbiorników. Sieci można podzielić na:

  • sieć przesyłową to sieć wysokiego napięcia oraz sieć najwyższego napięcia
  • sieć dystrybucyjną to sieć średniego napięcia oraz sieć niskiego napięcia.

Sorbenty mineralne – otrzymywane z materiału skalnego dzięki rozdrobnieniu i poddaniu go obróbce termicznej w celu zwiększenia powierzchni chłonnej. Sorbent ma postać małych granulek, które przenikają przez niedostępne szczeliny i chłoną ciecz z każdego podłoża.

Strategia Europa 2020 – unijna strategia wzrostu na lata 2010–2020. Jednym z jej trzech priorytetów jest zrównoważony wzrost (ang. sustainable growth), czyli transformacja w kierunku gospodarki niskoemisyjnej, efektywnie korzystającej z zasobów i konkurencyjnej. Aby móc oceniać postępy w realizacji założeń strategii Europa 2020, przyjęto pięć głównych celów dla całej Unii Europejskiej. Jednym z nich jest zapobieganie zmianom klimatu i zrównoważone wykorzystanie energii.

Surowce konwencjonalne – inaczej surowce wyczerpywalne, kopalne, takie jak: węgiel kamienny, węgiel brunatny, torf, ropa naftowa i gaz ziemny. Do tej grupy zaliczana jest również energetyka jądrowa, w której surowcem energetycznym jest m.in. uran.

System EMAS – system ekozarządzania i audytu EMAS (ang. Eco Management and Audit Scheme), to unijny instrument, którego celem jest zachęcenie różnych organizacji (przedsiębiorstw, zakładów, instytucji) do ciągłego doskonalenia swojej działalności środowiskowej. Istotą EMAS jest poszukiwanie możliwości minimalizacji oddziaływania prowadzonej działalności na środowisko oraz podnoszenia efektywności tej działalności.

System inteligentnej sieci (ang. smart grid) – system energetyczny integrujący działania wszystkich uczestników rynku energii w celu dostarczania energii w sposób niezawodny, bezpieczny i ekonomiczny, z uwzględnieniem wymogów ochrony środowiska.

Tauronet – korporacyjny portal intranetowy Grupy TAURON, jedno z najważniejszych narzędzi komunikacji z pracownikami. W chwili opublikowania Raportu jedna z największych tego typu platform w Polsce.

Termomodernizacja obiektów przemysłowychzmiany zarówno w systemach ogrzewania i wentylacji, jak i w strukturze budynku oraz instalacjach doprowadzających ciepłą wodę. Zakres termomodernizacji, podobnie jak jej parametry techniczne i ekonomiczne, określany jest w drodze audytu energetycznego. Najczęściej przeprowadzane działania to: docieplanie ścian zewnętrznych i stropów, wymiana okien, wymiana lub modernizacja systemów grzewczych.

Usługa interwencyjnej rezerwy zimnej – świadczenie polegające na uiszczeniu opłaty przez operatora systemu przesyłowego energii elektrycznej na rzecz właściciela bloku energetycznego za utrzymywanie jednostki wytwórczej w gotowości do uruchomienia na polecenie operatora podczas przewidywanych okresów deficytu mocy.

Zielona energia, energia odnawialna, eko-energiaenergia pozyskiwana z odnawialnych źródeł energii, tj. z siły wiatru, promieniowania słonecznego, ze spalania biomasy.